EL KİNDİ

İzafiyet teorisinin fikir babası, filozof, matematikçi, fizikçi, astronom, hekim, coğrafyacı, müzikolog (D. 800, Kufe / Irak –Ö. 873, Bağdat (Irak). Tam adı Ebu Yusuf Yakup İshak El-Kindi.  İslam toplumunda kelâm hareketinin yanı sıra bir de felsefe hareketini başlattığı için ilk İslam filozofu unvanını alan Kindî soylu bir ailenin çocuğu olarak Kûfe’de doğdu, büyük ölçüde Bağdat’ta yetişti.

Halife Mütevekkil tarafından resmi olarak bir hattat olarak görevlendirildi. Halifeyle önceleri anlaşamadı, araları sonraları düzeldi. Avrupa’da Alkhindius, Alchandrinus olarak da bilinen Kindî, çağının öğrenim geleneğine uygun olarak ilk önce verilen dini eğitimini Irak’ta tamamladı. Daha sonra, döneminin bilim ve kültür merkezlerinden olan Basra ve Bağdat’ta fizik, matematik, felsefe, kimya, tıp ve astronomi eğitimi gördü.

El Kindî, psikofizyoloji, rölativite vb. konularda ortaya koyduğu konularla Orta Çağ bilim tarihine önemli yenilikler getirmiştir.El Kindi, şu beş özellik ve imkâna sahip olmayanların felsefede başarılı olamayacağını söylemiştir:

1-Üstün bir zekâ,

2- Kesintiye uğramayan bir arzu,

3- Güçlü bir sabır,

4- Çok iyi bir sunum yeteneği,

5- Uzun bir zaman

El-Kindi, felsefe, matematik, fizik, astronomi, tıp, coğrafya ve müzik gibi çeşitli alanlarda yetişmiş ve bu bilimlere katkılarda bulunmuştur. Halife Mütevekkil döneminde, ölünceye kadar yaşadığı Bağdat’ta,  873 yılında vefat etmiştir.    Felsefeden tıbba, matematikten astronomiye, ilahiyattan siyasete, psikolojiden diyalektiğe, astrolojiden kehânete kadar çeşitli alanlarda sayıları 277’yi bulan eserleri içinde kendine ait olduğu kesin olan ve bugün bilenen eserleri şunlardır:

ESERLERİ                                                                                                                                                                                         

Kitab fi’l- Felsefeti’l-Ula (İlk felsefe üzerine, Dört kısımdan oluşur fakat günümüze sadece birinci kısım gelebilmiştir),  Risale fi’l-ibanah an-Sucudi’l-Cirmi’l-Aksa (Göklerin Allah’a secde ve itaat edişi, Mahmut Kaya tarafından Türkçeye çevrilerek “ Göklerin Allah’a secde ve itaat edişi üzerine” adıyla yayınlanmıştır),

Risale fi’l-Hududi’l-Eşya ve Rusumiha (Tarifler üzerine, küçük bir felsefe sözlüğü),

Risale fi’l – Akl (Akıl üzerine. M. Kaya “Akıl üzerine” adıyla Türkçeye çevirmiştir),

Risale fi’l- Fa’ili’l- Hakki’l – Tamm (Mahmut Kaya tarafından tercüme edilerek “Gerçek ve mecazi etken üzerine” başlığı ile yayımlanmıştır),

Kitabu’l- Husuf, 7- Kelam fi’n- Nefs (Nefis üzerine birkaç söz), : Ebu Ride, Süleymaniye Kütüphanesindeki mecmuada Kindi’ye nispet edilen bir sayfalık bu metni Resa’il ’l- Kindi el-felsefiyye de yayınlamıştır

  • :
    • Kindi / Felsefi Risaleler, (Çev., Mahmut Kaya, 1994),
    • TDV İslam Ansiklopedisi “Kındi Maddesi”, Osman Mutluel / İlk İslam Filozofu El-Kındi Hayatı ve Eserleri (Denizli, 2003), Peter Adamson / Taylor Richard  (2008),
    • Ömer Mahir Alper / Akıl-Vahiy-Felsefe-Din İlişkisi (2008), Mehmet Bayraktar / İslam Felsefesine Giriş (2008),
    • El Kindî Kimdir? (tarihvedunya.blogspot.com.tr, 4 Mayıs 2010), Ömer Yıldırım / El-Kindî (felsefe.gen.tr, 22.09.2017)., Hasan Yiğit / El Kindî (2017).
Paylaş

Yorumlar

Bir yorum yazın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Araç çubuğu