İbn Baytar (Ölümü 1248)

İBN BAYTAR

XIII. yüzyılın en önemli bitkibilimcilerinden olan İbn Baytar Endülüslüdür. Asıl adı Abdullah bin Ahmed el-Maliki olup, künyesi Ebu Muhammed’dir. Lakabı Aşşab’dır. Endülüs’ün bir sahil şehri olan Malika’da doğdu. Doğum tarihi kesin belli değildir. Babası mütehassıs bir baytar yani veteriner idi. Bu yüzden İbn Baytar adıyla meşhur oldu.

İbn Baytar, İbn Rumiyye diye bilinen meşhur alim Ebü’l Abbas Ahmed bin Muhammed’den ilim öğrendi. Hocası ile beraber Sevilla çevresinde bitki numuneleri toplamak için dolaştı. Yirmi yaşlarından itibaren; Yunan, Rum ve İslam alemindeki beldeleri dolaştı ve çeşitli otların hususiyetleri hakkında bilgi ve tecrübe sahibi olan Müslüman ve gayrimüslim bilginlerle görüştü. Gezip gördüğü yerlerdeki bitkileri yerlerinde inceledi. İncelediği bitkinin ayrıca yetiştiği beldeyi ve toprağı, o bitkinin büyümesinde tesiri olan diğer durumları tetkik etti. Bu seyahatine Kuzey Afrika’dan başladı. Fas, Tunus, Cezayir, Trablus civarında araştırma yaptıktan sonra, deniz yoluyla Antalya civarına gitti. Daha sonra İtalya ve Yunanistan taraflarına giderek buralarda uzun müddet konusuyla ilgili araştırmalarda bulundu.

Bu alanda iki önemli eseri vardır. İkisini de Eyyubi hükümdarlarından Salih’e sunmuştur. İlk kitabın adı “Kitab el-Muğni fi el-Edviyye el-Müfrede” ( Basit İlaçlara İlişkin Doyurucu Bilgiler). Bu kitapta hastalıklar harf sırasına göre düzenlenmiş ve her hastalıkta kullanılacak olan ilaca ilişkin ayrıntılı bilgiler verilmiştir.

Diğer eseri “Kitab el-Cami’ li-Müfrede el-Edviyye ve el-Ağdiye” (Basit İlaçlara ve Gıdalara İlişkin Bütün Bilgiler) adını taşır. Burada minerallerden, bitkilerden ve hayvanlardan yapılan ilaçlar tanıtılmıştır. 300’ü özgün olan 1400 ilacı içerir.

ESERLERİ: Kitab el-Cami’ li-Müfrede el-Edviyye ve el-Ağdiye, Kitab el-Muğni fi el-Edviyye el-Müfrede

Paylaş
Araç çubuğu